sluizen

sluizen

maandag 30 oktober 2017

Sheila Timp


Wilt u goed leren schaken? 
Dan hebt u vaardigheden nodig die u misschien nooit getraind hebt. 
Real- Chess helpt u daarbij.

Vier van de zes kinderen van de Groningse familie Van Foreest schaken op hoog niveau. Zo won de negenjarige Machteld afgelopen juni het Nederlands kampioenschap voor jongens en meisjes tot en met twaalf jaar. En Jorden werd als zestienjarige in 2015 de jongste Nederlandse schaakgrootmeester ooit. Dat de kinderen het zo ver schoppen in de schaakwereld, komt ook doordat hun moeder hen tot aan de middelbare school thuis onderwees. Dat ging zó vlotjes, dat er veel tijd overbleef voor andere vakken. Waaronder schaken. En omdat Sheila Timp niet alleen wetenschapper is, maar ook een ervaren ontwikkelaar, bouwde ze zelf een trainings-app. Waar u misschien ook iets aan kunt hebben.
Waarom heb je Real- Chess gemaakt?
“Het viel me op dat bestaande software om schaken te oefenen vaak spelsituaties laat zien die onrealistisch zijn. Zoals de situatie dat je met de volgende zet een paard of een loper kunt slaan, zonder dat de tegenstander je daarvoor onmiddellijk afstraft. Tijdens echte partijen staan alle stukken meestal gedekt, want geoefende spelers denken veel zetten vooruit. Daarom leek het me beter om als trainingsmateriaal bordposities te kiezen uit echte partijen.”

Hoe ging je te werk?

“Om mijn app te maken, koos ik een database met schaakpartijen uit toernooien. Ik liet een schaakengine automatisch uitrekenen welke momenten cruciaal waren. Zo kon ik stellingen selecteren waarvoor één zet bestaat die de allerbeste is. Die stellingen zijn geschikt als opgaven in RealChess. Je kunt er ofwel een voordeel mee behalen, of voorkomen dat je tegenstander voordeel behaalt. Dat effect hoeft niet meteen zichtbaar te zijn, maar kan ook pas vele zetten later in de partij duidelijk worden. Goede schakers zijn namelijk niet gericht op snelle winst, maar op strategische zetten die hun positie op het bord versterken. Ze spelen bovendien lang niet altijd aanvallend, maar ook vaak verdedigend.”

Voor wie is RealChess?

“RealChess traint volwassenen en serieuze kinderen in subtiele zetten die hun winstkansen op lange termijn verhogen. Voor een schaker is het heel belangrijk om in gedachten toekomstige bord- posities te kunnen visualiseren. Daarom traint RealChess spelers in blindschaken. Als je dat goed kunt, maakt je dat bijna auto-matisch een sterke schaker. Ook traint RealChess het spelinzicht, o.a. met bordsituaties waarvan je moet aangeven welke stukken ongedekt staan, of aangevallen worden. Niet alleen nu, maar ook na een aantal zetten. Iedereen kan een gratis proefversie voor Android downloaden van mijn site. Voor de volledige versie vraag ik een tientje. Zo kan ik de kosten dekken, onder meer van de server. En uit principe vind ik dat softwaremakers betaald moeten worden voor hun werk.”

www.vanforeest.com/index.html
www.sheila.vanforeest.com/index.html
www.tiny.cc/schaakdocu

(bron: ComputerIdee nr 24)




dinsdag 30 mei 2017

Open NK Schaken 2017 in Dieren

DIEREN - Elf grootmeesters in Open NK Schaken

Er is een flinke toeloop van titelhouders en buitenlandse spelers voor het Condigne Open Nederlands kampioenschap Scha­ken, dat van 24 juli tot en met 3 augustus plaatsvindt in Grandcafe / Zalencentrum / Sporthal Theothorne in Dieren. De winnaar van vorig jaar, Chanda Sandipan uit India, is weer van de partij. Hij zal zijn schaakkrachten meten met ex-kampioenen Erwin l’Ami, Dimitri Reinderman en Viacheslav Ikonnikov. Nog zeven andere grootmeesters en elf internationaal meesters hebben zich aange­meld, onder wie vele nieuwe gezichten uit India, Duitsland en Polen.

Sandipan was in 2016 de verdien­de winnaar, maar op papier zijn net de Nederlandse grootmeesters Erwin 1’Ami en Dimitri Reinder­man de besten. Zij hebben een sterke binding met Dieren. L’Ami, die samen met zijn vrouw Alina komt, gaf in april een simultaan in scholengemeenschap Het Rhedens, Reinderman organiseert ook dit jaar een vermakelijke popquiz, ook populair bij niet-schakers, op donderdagavond - dit jaar op 27 juli. De derde Nederlandse groot­meester is Roeland Pruijssers uit Apeldoorn. Viacheslav Ikonnikov, de Open kampioen van 2014, is er ook weer bij, evenals de Duitse grootmeester Daniël Hausrath, die net als eerder zijn talentvolle pupil Valentin Buckels meeneemt.
Uit Duitsland komen voorts nog twee FIDE-meesters.
Er is ook weer een ambitieuze delegatie uit India, met naast San­dipan nog grootmeesters Diptayan Ghosh, Sundar Shyam en Dhopade Swapnil. Uit Rusland komen verder nog de ervaren grootmeesters Alexei Gavrilov en Igor Naumkin, en Polen vaardigt met Lukasz Butkiewicz, Piotr Bodrowski en Michal Luch drie jonge meesters af. De sterkste Nederlanders achter de drie grootmeesters zijn Thomas Beerdsen (18) uit Apeldoorn en de 15-jarige Liam Vrolijk.
Naast Dimitri’s Popquiz zijn er verschillende nieuwe evenemen­ten. Op woensdagavond 26 juli wordt het Open NK Probleemoplossen voor beginners georgani­seerd, een laagdrempelig evene­ment met vermakelijke schaakpuzzels voor alle niveaus. Op vrij­dagavond 28 juli is het weer tijd voor Open Snelschaakkampioenschap van de OSBO - de vijfde editie. Op de zaterdag daarna (29 juli) is er een rapidtoernooi en op diezelfde dag verzorgt Nederlands dameskampioene Anne Haast ‘s middags een simultaan voor jeugdspelers. De bekende meester Hans Böhm geeft op de slotmid­dag commentaar op partijen van het Condigne Open NK. Nieuw is de cursus Scheidsrechter 1, die op de avonden van maandag 31 juli en dinsdag 1 augustus wordt gegeven. Deze cursus is ook inte­ressant voor schakers die meer willen leren over de spelregels. Genoeg te doen dus, ook in deze laatste editie voor het jubileum- toernooi van volgend jaar, waar het organisatiecomité iets heel speciaals van gaat maken. Alle partijen beginnen dagelijks om 13.00 uur. Op donderdag 3 augustus begint de laatste ronde om 12.00 uur. Meer informatie over dit evenement is te vinden op de website onk.schaakbond.nl. Daarop zullen ook dagelijks de toppartijen te volgen zijn en wor­den ‘s avonds verslagen geplaatst.
(bron: Regiobode van 31 mei)

maandag 6 maart 2017

Schakend op weg naar een beter bestaan


Levensecht Sprookje
Schaaktalent Phiona Mutesi ontsnapte dankzij de denksport uit een sloppenwijk van Kampala. Binnenkort verschijnt de Disney-film Queen of Katwe over haar leven.


Op haar vijfde leek haar leven afgeschreven, aangezien ze van school moest om op straat maïs te verkopen. Maar Phiona Mutesi (20) uit de Ugandese sloppenwijk Katwe, in de hoofdstad Kampala, ging schaken. Volgende maand verschijnt de Disney-film Queen of Katwe, een real life-sprookje over haar leven. En over schaken als instrument om krottenkinderen uit het slop te halen.
,,Als ik niet was gaan schaken, zou ik nu vier of vijf kinderen hebben. Net zoals mijn zus. Want zo gaat dat hier in Uganda als je niet naar school kunt", vertelt Phiona. In plaats van kinderen, heeft ze een titel als kandidaat-meester in schaken, een eigen huis buiten Katwe waarin ze haar familie huisvest en een toegangsbewijs voor de universiteit, waar ze na de zomer begint.

En dat terwijl haar leven een grote aaneenschakeling was van ellende. Haar vader overleed aan aids, waardoor haar armlastige moeder voor de keuze stond: ga ik mijn kinderen scholen of voeden? Het werd voeden. Dus moest de 5-jarige Phiona met een grote pan met twintig maïskolven op haar hoofd de straten van Katwe op om geld te verdien. Maar niet voordat ze de jerrycan met drinkwater had gevuld, waarvoor ze om vijf uur 's ochtends opstond en drie uur moest lopen. Dag in, dag uit. Vier jaar lang.


Ze stierf van de honger en kwam hier voor een maaltijd

Meelpap
Op een goede dag in 2004 liep Phiona haar broer achterna door de slum. Hij ging voetballen, schaken en eten bij Robert Katende. Namens de organisatie Sports Outreach probeert Katende kinderen via schaken en onderwijsbeurzen uit de sloppen te krijgen. Katende spotte Phiona, die om een hoekje naar het eten gluurde. ,,Mensen denken dat ik Phiona heb ontdekt, maar Phiona vond mij. Ze stierf van de honger en kwam hier voor een maaltijd", vertelt Katende tijdens een schaaktraining voor gehandicapte kinderen. Hij gaf haar een kom meelpap.

Phiona was een van de eerste krottenkinderen in Kampala die leerde schaken, een sport die in Uganda - een van de armste landen ter wereld - vóór Katende's project slechts was voorbehouden aan de elite. Lezen kon Phiona nog niet op 9-jarige leeftijd, maar schaken des te beter. In schaken herkende ze haar eigen leven: met slimme zetten ontwijk je het gevaar, terwijl iedere ondoordachte beslissing je laatste kan zijn.

Onder begeleiding van Katende won ze al snel toernooien. Eerst in Uganda, daarna in andere Afrikaanse landen. Vier jaar na de eerste kom meelpap pakte ze internationale titels. Dankzij haar prestaties tijdens de Olympiade van 2012 in Istanbul, kreeg ze als eerste Ugandese de titel vrouwelijke kandidaat-meester. Een eerste stap op het pad naar haar ultieme droom: grootmeester worden.

Katende leert zijn pupillen schaken. Maar belangrijker nog: hij geeft ze via het schaakspel ook lessen in het leven. De kinderen ontwikkelen vaardigheden zoals focussen, analytisch vermogen, een strategie uitstippelen, probleemoplossing en tijdsmanagement. Katende: "Pas je deze schaakvaardigheden toe in je leven, dan voorkom je dat je faalt." Phiona's belangrijkste levensles is plannen. Phiona: ,,Plan je niet goed in het leven, dan word je een loser."

Omdat de kinderen ook sociale contacten opdoen en voor schaaktoernooien de wijk verlaten (veel kinderen zijn nog nooit buiten Katwe geweest), werd het schaakproject een trekpleister voor kinderen. Wegens succes breidde Katende zijn schaakproject uit naar andere sloppenwijken in Kampala. Wat later ook naar Gulu, het gebied in Noord-Uganda dat voorheen werd geteisterd door de gruwelijke rooftochten van Joseph Kony's (ooit machtige) Verzetsleger van de Heer. Ondertussen heeft Katende al 1200 kinderen aan het schaken gekregen. Waarvan er honderden naar school kunnen, dankzij een beurs van Sports Outreach.


Ik hoop dat de film kinderen inspireert, in welke sloppenwijk dan ook. Kinderen die alle hoop hebben verloren, zoals ik dat ooit ook had

Boek
In de tussentijd kreeg de Amerikaanse sportjournalist Tim Crothers lucht van Katende's schaakproject en Phiona Mutesi's successen. Zijn boek The Queen of Katwe uit 2012 werd een verkoopsucces. Maar is ze ook een 'koningin', zoals de journalist haar heeft gedoopt?

Als we Phiona spreken, zit ze samen met een schaaktrainer drie dagen opgesloten in een hotel in de Ugandese hoofdstad Kampala, ter voorbereiding op de Schaakolympiade in Azerbeidzjan. Phiona toont zich bescheiden, dankbaar en vooral afkerig van enige koninklijke allures. Hoe vorstelijk haar schaakprestaties eerst ook waren, de afgelopen jaren zijn ze gestagneerd. Al jaren schommelt haar rating rond de 1600/1700, terwijl 2500 nodig is om schaakgrootmeester te worden.

Feit blijft dat Phiona door schaken is ontsnapt uit de vicieuze cirkel van armoede en een gebrek aan ontwikkelingskansen. Katende's aan schaken gelinkte levenslessen hielpen haar bij het inrichten van haar eigen leven. Phiona: ,,Het schaakbord is als het leven zelf: je moet een strategie kiezen en vervolgens alles overdenken en plannen."

Hollywood
Phiona's sprookje is in het echt eigenlijk nog mooier dan op het witte doek. Voor het boek heeft ze al een leuke duit gekregen. Nu haar leven voer is geweest voor een Hollywood-productie, is ze - voor een Ugandese - niet onbemiddeld. Het geld heeft ze in haar familie gestoken, vertelt ze. ,,Zo gaan mijn twee broers nu naar school en heeft mijn moeder een stuk landbouwgrond, waardoor ze niet meer zo worstelt als vroeger."

Denkt Phiona dat ook 'haar' Katwe gaat profiteren, als de sloppenwijk dadelijk wereldberoemd is? ,,De film zal de ogen van de overheid openen, waardoor die vast gaat inzien dat er iets moet veranderen. Verder hoop ik dat de film kinderen inspireert, in welke sloppenwijk dan ook. Kinderen die alle hoop hebben verloren, zoals ik dat ooit ook had."

Als ik niet was gaan schaken, zou ik nu vier of vijf kinderen hebben. Net zoals mijn zus. Want zo gaat dat hier in Uganda als je niet naar school kunt


Dankzij de film zijn in ieder geval al een hoop mensen uit hun financiële sores verlost. De film is voor een deel geschoten in Katwe, waardoor veel mensen een graantje hebben kunnen meepikken. Ugandese kinderen kregen na audities rollen in de film, een paar van Katende's schakers kregen een kleine rol als zichzelf. Katende zelf heeft zes maanden als consultant voor Disney gewerkt, om te zorgen dat alles zo authentiek mogelijk zou worden verfilmd.

Phiona moest huilen toen ze de film voor het eerst zag: ,,Ik zag alle ellende weer voorbij komen. Maar tegelijkertijd ben ik super opgewonden en kan ik het bijna niet geloven. Ik kwam nergens vandaan, kende niemand en was nog nooit buiten Katwe geweest. Dankzij schaken ben ik daar allemaal aan ontsnapt."


zaterdag 4 maart 2017

Het beste wat het schaakspel is overkomen: 
de koningin

Dennis Kahn– 16:01, 25 februari 2017


Schaken is een bordspel dat de oorlog tussen twee strijdmachten verzinnebeeldt met als doel de gevangenneming van de vijandige koning. 

Maar hoe is het toch gekomen dat uitgerekend een dame, de koningin, het meest dominante stuk is in het spel, terwijl in het echte leven vrouwen vaak een ondergeschikte positie innemen?
Het schaakspel, door de Arabieren rond de tiende eeuw naar Europa gebracht, had oorspronkelijk helemaal geen koningin. Op haar plaats stond een raadsheer van de koning: de fers of firsan (Arabisch voor raadsheer), het zwakste stuk op het bord. Het stond naast de koning en mocht één luttel veldje schuin bewegen.

Deze ontwikkeling liep, al of niet toevallig, parallel met de opkomst van vrouwelijke monarchen in Europa.
Het spel onderging tijdens de late Middeleeuwen een serie innovaties waarbij de fers het veld ruimde voor de koningin. In de 15de en 16de eeuw kreeg zij haar definitieve vrijheid om onbeperkt recht en schuin over het hele bord te bewegen. Deze ontwikkeling liep, al of niet toevallig, parallel met de opkomst van vrouwelijke monarchen in Europa. Denk aan Isabella I van Castilië, en Catharina van Aragon, Maria I en Elizabeth I in Engeland. Vrouwen werden de baas, op meerdere fronten.
De toegenomen bewegingsvrijheid van de koningin, die het schaakspel veel meer vaart gaf, was ook terug te zien in de taal. Zo was de Italiaanse naam van het veranderde spel scacchi de la donna: schaak van de koningin. En die koningin had weer een veelzeggende bijnaam: la donna a la rabiosa (de razende, dolle, furieuze koningin). Blijkbaar vonden de Italiaanse macho’s het maar moeilijk te begrijpen dat een dame de macht had op het bord.
Zoals Tim Krabbé jaren geleden schreef, is de koningin het beste wat het schaakspel ooit is overkomen. Door haar fleurde het aanvankelijk trage en saaie spel op. Anders gezegd: zonder de koningin zou het schaken nooit de koning der spelen zijn geworden.
DE MEESLEPENDHEID VAN DE KONINGIN
(door Tim Krabbé, AD 2002)

De koningin werd aan het eind van de 15e eeuw uitgevonden. Zij is het beste wat het schaakspel ooit is overkomen - wat eeuwenlang een traag en saai spel was geweest, fleurde op, werd meeslepend en spannend. Die uitvinding was tweeledig; het stuk naast de koning kreeg niet alleen andere rechten, maar ook een nieuwe symboliek. De fers of firsan (Arabisch voor raadsheer) was het zwakste stuk van het bord geweest; een gekortwiekte loper die één veldje schuin mocht. Wat er het eerst was, de rechten of de symboliek, is onbekend - in elk geval werd de nieuwe koningin geboren in de Latijnse wereld waar de Arabieren het schaakspel in de 10e eeuw hadden geïntroduceerd. Misschien hebben, op een goede dag in 1475, twee schakers in een Spaanse herberg tegen elkaar gezegd: 'Wat gaat dit eigenlijk langzaam, zullen we eens een partijtje spelen waarbij die stomme fers recht en schuin over het hele bord kan?' - en maakte deze omtovering van het zwakste stuk tot het sterkste snel furore.
Dat het zo gegaan kan zijn wordt gesuggereerd door de Italiaanse naam van het nieuwe schaak: scacchi alla rabioso, gekkenschaak - de veranderde fers moet ook enige tijd rabioso hebben geheten, een dolle raadsheer. Maar misschien is het andersom gegaan - als de Spaanse koningin de troon naast die van de koning bezette, dan moest misschien ook het schaakstuk naast de koning een koningin zijn. En omdat die echte koningin machtig was, moest ook die schaakkoningin méér kunnen dan dat enkele schuine stapje.
Hoe dan ook, die nieuwe koningin veranderde het hele spel: de pionnen werden door hun nieuwe carrièremogelijkheden ook veel waardevoller, en het scherpe spel dat nu ineens aan het begin van een partij mogelijk was, maakte openingsanalyse nodig. De stap naar het gekkenschaak is cruciaal geweest in de geschiedenis van het spel; zonder de nieuwe koningin zou het schaken nooit de koning der spelen zijn geworden.

Mat in 4; G. Bouma, 1955.

Een fraai voorbeeld van de macht en de reikwijdte van de koningin.
1.Dh1 Dreigt 2.Da8 mat 1...Tf3 Of Lxc4 2.Da8+ La6 3.bxa3 en 4.Dd8 mat. Nu zou Wit na 2.Dxf3 Lxc4 te laat komen, maar: 2.Dh8! Lxc4 De enige verdediging. En nu 3.b4+ axb3 4.Da1 mat; wel de meest onwaarschijnlijke matzet in het diagram. Een schitterend probleem. Niet alleen ziet deze koningin alle hoeken van het bord, maar ook worden er twee zwarte stukken over het 'kritische' veld b3 heen gelokt, om daar beide door de pion te worden afgesloten



Wit aan zet Kapnisis - Vajda, Peristeri 2001

Een offer van het sterkste stuk is altijd iets bijzonders - een van de meest spectaculaire zetten van het jaar 2001 was er een. 

28.Dd7+! Zonder te slaan naar een veld dat door twee paarden gedekt staat. Na 28...P8xd7 29.Txd7+ Te7 30.Txe7+ Dxe7 31.Pxe7 won Wit.




Wit speelt en maakt remise. Korolkov -Mitrofanov, 1957

Een orgie van dame-offers: 1.De5 En niet 1.e7 Dd7 en Wit gaat mat. 1...Da5+ De enige manier om het mat te voorkomen. 2.Kxa5 Kb7 3.Db2+ Ka7 4.Db8+ De enige manier om het mat (met Pd2) te voorkomen. Enzovoort. 4...Kxb8 5.Ka6 e1D 6.g7 Da5+ 7.Kxa5 Kb7 8.g8D e2 9.Da8+ Kxa8 10.Ka6 e1D 11.e7 Da5+ 12. Kxa5 Kb7 13.e8D Pd2 14.Da8+ Kxa8 15.Ka6 Pxc4 16.f6 Pe5 17.f7 Pd7 18. f8D+ Pxf8 19.a5 en Zwart kan het pat niet opheffen: remise. Zes dame-offers, van ieder drie. 

© Tim Krabbé, 2002

vrijdag 9 december 2016

Carlsen blijft wereldkampioen

Als je de 16 partijen wil naspelen KLIK HIER!!

Magnus Carlsen heeft zijn wereldtitel met succes verdedigd. Hans Ree, 1 december 2016 )
Al wordt er ook op het relatief bedaarde rapidschaak een beetje neergekeken, het zorgde bij de tweekamp om de wereldtitel voor een uitslag waarvan bijna iedereen tevreden kon vaststellen dat de beste man had gewonnen. Magnus Carlsen blijft wereldkampioen schaken. Woensdag won hij in New York de tiebreak van zijn tweekamp tegen Sergej Karjakin met 3-1. Er waren vier rapidpartijen gespeeld, partijen met een half uur bedenktijd voor beide spelers, en Carlsen had er twee van gewonnen, zodat het niet meer nodig was om nog extreem snelle vluggertjes te spelen met maar vijf minuten bedenktijd.

Snippertje beter

Het begon kalm. In de eerste partij stond Karjakin met wit steeds een snippertje beter, maar nooit genoeg om Carlsen te verontrusten. Er was wel iets verontrustends voor de aanhangers van Karjakin: zijn tijdgebruik. Karjakin was zo traag dat het in de laatste fase bijna bij iedere zet leek of hij zou verliezen door tijdsoverschrijding. Dan deed hij zijn zet nog net op tijd en kreeg hij weer tien seconden extra op de klok, om bij de volgende zet zijn team weer te laten griezelen.
Het ging nog goed, het werd remise. In de tweede partij ging het ook nog net goed, maar alleen door een mirakel. Karjakin stond glad verloren en op de klok leefde hij van zijn ‘increment’, de tien seconden bedenktijd die hij na iedere gespeelde zet extra kreeg. ‘Game over’ twitterde Anish Giri.
In die fase kon met toenemende verbazing en bewondering geconstateerd worden wat een koele kikker Karjakin is. Hij stond verloren en hij had geen tijd, maar iedere keer wist hij de zet te vinden die het hardnekkigste verzet bood, totdat Carlsen de kluts kwijtraakte, een paar keer een geforceerde winst miste en tenslotte Karjakin definitief met remise liet wegkomen.
„Karjakin is wereldkampioen verdedigen”, twitterde Giri. „Als ik Carlsen was, zou ik me door het hoofd schieten”, zei Judit Polgar, de commentator van officiële website.

Elegant dameoffer

Even kon het lijken of Karjakin door mysterieuze krachten onkwetsbaar was geworden, maar die illusie werd snel verstoord in de derde partij, waarin Karjakin met wit al snel slecht kwam te staan. Carlsen voerde de aanval met mooi en sterk spel op beide vleugels en stond al gewonnen toen Karjakin tenslotte een grove blunder maakte.
Die was weer in verschrikkelijke tijdnood geweest en dat zou ook in de vierde partij gebeuren. Hij moest met zwart winnen en hij probeerde het ook wel, zelfs door in een slechte stelling remise te vermijden.
Carlsen, die woensdag zijn 26ste verjaardag vierde, kreeg groot voordeel en smaakte het genoegen om de laatste partij van de tweekamp met een elegant dameoffer af te kunnen sluiten. De Noor blijft wereldkampioen tot 2018, het jaar van de volgende WK-match.
Toen hij en Karjakin de zaal van de persconferentie binnenkwamen zongen de aanwezigen Happy birthday to you. Ook Karjakin feliciteerde Carlsen. Die nam het woord en bedankte Karjakin voor een prachtig gevecht, een geweldige tweekamp. Zijn titelprolongatie was niet makkelijk geweest, zei hij.
Inderdaad had Karjakin meer verzet geboden dan zijn voorganger Anand, die in 2013 al na tien en in 2014 na elf partijen door Carlsen was weggezet. Van een tiebreak was toen geen sprake. Toch zou Karjakin, ook als het lot hem beter gezind was geweest, geen waardig wereldkampioen zijn geweest.
Het is niet genoeg om alleen maar een groot verdediger te zijn, een kampioen moet ook zelf het spel kunnen maken. Dat kan Karjakin vaak heel goed, maar tegen Carlsen kon hij het niet. Niet in deze tweekamp en ook nauwelijks in de toernooipartijen die ze in het verleden tegen elkaar hebben gespeeld.

Spelplezier
Carlsen was blij dat hij aan het eind van de match zijn spelplezier had hervonden. „Vandaag was het leuk om te spelen. Ik denk dat dat in zeker opzicht het belangrijkste was. Op een zeker punt in de match was ik in een duister oord beland, maar ik voel dat het nu beter gaat, dus ik zie de toekomst met vertrouwen tegemoet.”
Karjakin zei dat hij er alles aan zal doen om in 2018 weer de uitdager te worden. Hoe dan ook zullen ze elkaar nog vaak treffen, de eerstvolgende keer in de laatste week van december bij de wereldkampioenschappen rapid en blitz in Qatar.